PIL trimestrale
Le due variazioni percentuali del PIL italiano dei conti economici trimestrali ISTAT (dataflow DCCN_SQCQ): congiunturale, rispetto al trimestre precedente, e tendenziale, rispetto allo stesso trimestre dell'anno prima.
Nel secondo trimestre 2026 il PIL italiano è cresciuto dello 0,2% rispetto al trimestre precedente (variazione congiunturale) e dell'1,0% rispetto allo stesso trimestre dell'anno precedente (variazione tendenziale), secondo i conti economici trimestrali ISTAT. L'Italia non è attualmente in recessione tecnica; l'episodio più recente (almeno due trimestri consecutivi di PIL in calo) va dal T3 2019 al T2 2020.
Variazione congiunturale
Tabella dati completa121 osservazioni
| Periodo | Valore (%) | Variazione |
|---|---|---|
| T2 2026 | 0,17 % | -0,15 p.p. |
| T1 2026 | 0,32 % | -0,02 p.p. |
| T4 2025 | 0,34 % | +0,15 p.p. |
| T3 2025 | 0,19 % | +0,2 p.p. |
| T2 2025 | -0,02 % | -0,35 p.p. |
| T1 2025 | 0,34 % | +0,2 p.p. |
| T4 2024 | 0,14 % | +0,13 p.p. |
| T3 2024 | 0,01 % | -0,18 p.p. |
| T2 2024 | 0,19 % | +0,11 p.p. |
| T1 2024 | 0,08 % | -0,27 p.p. |
| T4 2023 | 0,35 % | +0,25 p.p. |
| T3 2023 | 0,1 % | +0,07 p.p. |
| T2 2023 | 0,03 % | -0,55 p.p. |
| T1 2023 | 0,58 % | +0,81 p.p. |
| T4 2022 | -0,24 % | -0,39 p.p. |
| T3 2022 | 0,15 % | -1,41 p.p. |
| T2 2022 | 1,56 % | +0,85 p.p. |
| T1 2022 | 0,71 % | -0,91 p.p. |
| T4 2021 | 1,62 % | -0,73 p.p. |
| T3 2021 | 2,35 % | -0,18 p.p. |
| T2 2021 | 2,53 % | +0,88 p.p. |
| T1 2021 | 1,65 % | +1,38 p.p. |
| T4 2020 | 0,27 % | -13,9 p.p. |
| T3 2020 | 14,18 % | +26,66 p.p. |
| T2 2020 | -12,49 % | -6,79 p.p. |
| T1 2020 | -5,7 % | -5,43 p.p. |
| T4 2019 | -0,26 % | +0,28 p.p. |
| T3 2019 | -0,54 % | -0,94 p.p. |
| T2 2019 | 0,4 % | +0,17 p.p. |
| T1 2019 | 0,23 % | -0,05 p.p. |
| T4 2018 | 0,28 % | +0,37 p.p. |
| T3 2018 | -0,09 % | -0,37 p.p. |
| T2 2018 | 0,28 % | +0,42 p.p. |
| T1 2018 | -0,14 % | -0,74 p.p. |
| T4 2017 | 0,59 % | +0,52 p.p. |
| T3 2017 | 0,08 % | -0,35 p.p. |
| T2 2017 | 0,43 % | -0,06 p.p. |
| T1 2017 | 0,48 % | +0,13 p.p. |
| T4 2016 | 0,36 % | -0,33 p.p. |
| T3 2016 | 0,68 % | +0,36 p.p. |
| T2 2016 | 0,32 % | +0,12 p.p. |
| T1 2016 | 0,21 % | -0,25 p.p. |
| T4 2015 | 0,46 % | +0,43 p.p. |
| T3 2015 | 0,03 % | -0,4 p.p. |
| T2 2015 | 0,43 % | +0,03 p.p. |
| T1 2015 | 0,4 % | +0,56 p.p. |
| T4 2014 | -0,16 % | -0,17 p.p. |
| T3 2014 | 0,01 % | -0,02 p.p. |
| T2 2014 | 0,03 % | -0,02 p.p. |
| T1 2014 | 0,04 % | +0,19 p.p. |
| T4 2013 | -0,15 % | -0,48 p.p. |
| T3 2013 | 0,33 % | +0,36 p.p. |
| T2 2013 | -0,02 % | +0,81 p.p. |
| T1 2013 | -0,83 % | -0,06 p.p. |
| T4 2012 | -0,77 % | -0,1 p.p. |
| T3 2012 | -0,66 % | +0,17 p.p. |
| T2 2012 | -0,84 % | +0,21 p.p. |
| T1 2012 | -1,04 % | -0,06 p.p. |
| T4 2011 | -0,98 % | -0,52 p.p. |
| T3 2011 | -0,46 % | -0,22 p.p. |
| T2 2011 | -0,24 % | -0,8 p.p. |
| T1 2011 | 0,57 % | -0,29 p.p. |
| T4 2010 | 0,86 % | +0,59 p.p. |
| T3 2010 | 0,27 % | -0,41 p.p. |
| T2 2010 | 0,68 % | +0,29 p.p. |
| T1 2010 | 0,38 % | +0,11 p.p. |
| T4 2009 | 0,27 % | -0,07 p.p. |
| T3 2009 | 0,34 % | +0,87 p.p. |
| T2 2009 | -0,54 % | +1,92 p.p. |
| T1 2009 | -2,46 % | -0,07 p.p. |
| T4 2008 | -2,39 % | -0,88 p.p. |
| T3 2008 | -1,5 % | -0,57 p.p. |
| T2 2008 | -0,93 % | -2,03 p.p. |
| T1 2008 | 1,09 % | +1,3 p.p. |
| T4 2007 | -0,21 % | -0,19 p.p. |
| T3 2007 | -0,02 % | -0,26 p.p. |
| T2 2007 | 0,24 % | +0,34 p.p. |
| T1 2007 | -0,1 % | -1,47 p.p. |
| T4 2006 | 1,37 % | +1,07 p.p. |
| T3 2006 | 0,3 % | -0,02 p.p. |
| T2 2006 | 0,32 % | -0,02 p.p. |
| T1 2006 | 0,34 % | -0,12 p.p. |
| T4 2005 | 0,46 % | -0,09 p.p. |
| T3 2005 | 0,54 % | -0,28 p.p. |
| T2 2005 | 0,82 % | +0,97 p.p. |
| T1 2005 | -0,15 % | -0,38 p.p. |
| T4 2004 | 0,22 % | +0,12 p.p. |
| T3 2004 | 0,1 % | -0,21 p.p. |
| T2 2004 | 0,31 % | -0,05 p.p. |
| T1 2004 | 0,35 % | -0,63 p.p. |
| T4 2003 | 0,98 % | +1,21 p.p. |
| T3 2003 | -0,23 % | 0 p.p. |
| T2 2003 | -0,23 % | +0,16 p.p. |
| T1 2003 | -0,39 % | -0,99 p.p. |
| T4 2002 | 0,6 % | +0,48 p.p. |
| T3 2002 | 0,12 % | -0,2 p.p. |
| T2 2002 | 0,32 % | +0,17 p.p. |
| T1 2002 | 0,15 % | +0,3 p.p. |
| T4 2001 | -0,15 % | +0,28 p.p. |
| T3 2001 | -0,43 % | -0,35 p.p. |
| T2 2001 | -0,08 % | -0,93 p.p. |
| T1 2001 | 0,85 % | -0,11 p.p. |
| T4 2000 | 0,96 % | +0,08 p.p. |
| T3 2000 | 0,88 % | +0,24 p.p. |
| T2 2000 | 0,64 % | -0,57 p.p. |
| T1 2000 | 1,21 % | -0,32 p.p. |
| T4 1999 | 1,53 % | +0,48 p.p. |
| T3 1999 | 1,05 % | +0,64 p.p. |
| T2 1999 | 0,41 % | -0,06 p.p. |
| T1 1999 | 0,47 % | +0,8 p.p. |
| T4 1998 | -0,33 % | -0,43 p.p. |
| T3 1998 | 0,1 % | -0,47 p.p. |
| T2 1998 | 0,56 % | +1,03 p.p. |
| T1 1998 | -0,47 % | -1,96 p.p. |
| T4 1997 | 1,49 % | +1,07 p.p. |
| T3 1997 | 0,42 % | -1,2 p.p. |
| T2 1997 | 1,62 % | +1,33 p.p. |
| T1 1997 | 0,29 % | +0,61 p.p. |
| T4 1996 | -0,33 % | -0,5 p.p. |
| T3 1996 | 0,18 % | +0,03 p.p. |
| T2 1996 | 0,14 % | — |
Variazione tendenziale
Tabella dati completa118 osservazioni
| Periodo | Valore (%) | Variazione |
|---|---|---|
| T2 2026 | 1,02 % | +0,19 p.p. |
| T1 2026 | 0,83 % | -0,02 p.p. |
| T4 2025 | 0,85 % | +0,2 p.p. |
| T3 2025 | 0,65 % | +0,18 p.p. |
| T2 2025 | 0,47 % | -0,21 p.p. |
| T1 2025 | 0,68 % | +0,26 p.p. |
| T4 2024 | 0,42 % | -0,21 p.p. |
| T3 2024 | 0,64 % | -0,09 p.p. |
| T2 2024 | 0,73 % | +0,17 p.p. |
| T1 2024 | 0,56 % | -0,5 p.p. |
| T4 2023 | 1,06 % | +0,59 p.p. |
| T3 2023 | 0,46 % | -0,05 p.p. |
| T2 2023 | 0,52 % | -1,54 p.p. |
| T1 2023 | 2,06 % | -0,14 p.p. |
| T4 2022 | 2,2 % | -1,9 p.p. |
| T3 2022 | 4,1 % | -2,29 p.p. |
| T2 2022 | 6,39 % | -1,01 p.p. |
| T1 2022 | 7,4 % | -1 p.p. |
| T4 2021 | 8,4 % | +1,43 p.p. |
| T3 2021 | 6,96 % | -12,36 p.p. |
| T2 2021 | 19,32 % | +17,47 p.p. |
| T1 2021 | 1,85 % | +7,36 p.p. |
| T4 2020 | -5,52 % | +0,51 p.p. |
| T3 2020 | -6,02 % | +12,11 p.p. |
| T2 2020 | -18,13 % | -12,05 p.p. |
| T1 2020 | -6,08 % | -5,9 p.p. |
| T4 2019 | -0,19 % | -0,54 p.p. |
| T3 2019 | 0,36 % | -0,46 p.p. |
| T2 2019 | 0,81 % | +0,12 p.p. |
| T1 2019 | 0,7 % | +0,37 p.p. |
| T4 2018 | 0,32 % | -0,32 p.p. |
| T3 2018 | 0,64 % | -0,17 p.p. |
| T2 2018 | 0,81 % | -0,15 p.p. |
| T1 2018 | 0,96 % | -0,64 p.p. |
| T4 2017 | 1,59 % | +0,24 p.p. |
| T3 2017 | 1,35 % | -0,62 p.p. |
| T2 2017 | 1,97 % | +0,11 p.p. |
| T1 2017 | 1,86 % | +0,28 p.p. |
| T4 2016 | 1,58 % | -0,1 p.p. |
| T3 2016 | 1,68 % | +0,66 p.p. |
| T2 2016 | 1,02 % | -0,11 p.p. |
| T1 2016 | 1,13 % | -0,2 p.p. |
| T4 2015 | 1,33 % | +0,63 p.p. |
| T3 2015 | 0,7 % | +0,02 p.p. |
| T2 2015 | 0,68 % | +0,41 p.p. |
| T1 2015 | 0,27 % | +0,36 p.p. |
| T4 2014 | -0,09 % | -0,01 p.p. |
| T3 2014 | -0,07 % | -0,33 p.p. |
| T2 2014 | 0,25 % | +0,05 p.p. |
| T1 2014 | 0,21 % | +0,87 p.p. |
| T4 2013 | -0,67 % | +0,62 p.p. |
| T3 2013 | -1,28 % | +0,98 p.p. |
| T2 2013 | -2,27 % | +0,79 p.p. |
| T1 2013 | -3,06 % | +0,21 p.p. |
| T4 2012 | -3,27 % | +0,21 p.p. |
| T3 2012 | -3,47 % | -0,2 p.p. |
| T2 2012 | -3,27 % | -0,58 p.p. |
| T1 2012 | -2,69 % | -1,58 p.p. |
| T4 2011 | -1,11 % | -1,84 p.p. |
| T3 2011 | 0,73 % | -0,73 p.p. |
| T2 2011 | 1,46 % | -0,93 p.p. |
| T1 2011 | 2,39 % | +0,19 p.p. |
| T4 2010 | 2,2 % | +0,6 p.p. |
| T3 2010 | 1,6 % | -0,07 p.p. |
| T2 2010 | 1,67 % | +1,22 p.p. |
| T1 2010 | 0,45 % | +2,84 p.p. |
| T4 2009 | -2,39 % | +2,58 p.p. |
| T3 2009 | -4,97 % | +1,74 p.p. |
| T2 2009 | -6,72 % | +0,37 p.p. |
| T1 2009 | -7,09 % | -3,38 p.p. |
| T4 2008 | -3,71 % | -2,15 p.p. |
| T3 2008 | -1,56 % | -1,48 p.p. |
| T2 2008 | -0,08 % | -1,18 p.p. |
| T1 2008 | 1,11 % | +1,19 p.p. |
| T4 2007 | -0,08 % | -1,59 p.p. |
| T3 2007 | 1,5 % | -0,32 p.p. |
| T2 2007 | 1,83 % | -0,07 p.p. |
| T1 2007 | 1,9 % | -0,44 p.p. |
| T4 2006 | 2,34 % | +0,93 p.p. |
| T3 2006 | 1,42 % | -0,24 p.p. |
| T2 2006 | 1,66 % | -0,51 p.p. |
| T1 2006 | 2,17 % | +0,5 p.p. |
| T4 2005 | 1,67 % | +0,24 p.p. |
| T3 2005 | 1,44 % | +0,45 p.p. |
| T2 2005 | 0,99 % | +0,51 p.p. |
| T1 2005 | 0,48 % | -0,51 p.p. |
| T4 2004 | 0,98 % | -0,76 p.p. |
| T3 2004 | 1,75 % | +0,33 p.p. |
| T2 2004 | 1,42 % | +0,54 p.p. |
| T1 2004 | 0,87 % | +0,75 p.p. |
| T4 2003 | 0,12 % | +0,38 p.p. |
| T3 2003 | -0,26 % | -0,35 p.p. |
| T2 2003 | 0,09 % | -0,55 p.p. |
| T1 2003 | 0,64 % | -0,55 p.p. |
| T4 2002 | 1,18 % | +0,75 p.p. |
| T3 2002 | 0,44 % | +0,55 p.p. |
| T2 2002 | -0,11 % | +0,4 p.p. |
| T1 2002 | -0,51 % | -0,69 p.p. |
| T4 2001 | 0,18 % | -1,11 p.p. |
| T3 2001 | 1,3 % | -1,33 p.p. |
| T2 2001 | 2,63 % | -0,74 p.p. |
| T1 2001 | 3,37 % | -0,37 p.p. |
| T4 2000 | 3,75 % | -0,58 p.p. |
| T3 2000 | 4,33 % | -0,17 p.p. |
| T2 2000 | 4,5 % | +0,25 p.p. |
| T1 2000 | 4,26 % | +0,77 p.p. |
| T4 1999 | 3,49 % | +1,89 p.p. |
| T3 1999 | 1,6 % | +0,96 p.p. |
| T2 1999 | 0,64 % | -0,16 p.p. |
| T1 1999 | 0,79 % | +0,94 p.p. |
| T4 1998 | -0,14 % | -1,82 p.p. |
| T3 1998 | 1,68 % | -0,33 p.p. |
| T2 1998 | 2,01 % | -1,07 p.p. |
| T1 1998 | 3,08 % | -0,78 p.p. |
| T4 1997 | 3,86 % | +1,86 p.p. |
| T3 1997 | 2 % | +0,25 p.p. |
| T2 1997 | 1,76 % | +1,48 p.p. |
| T1 1997 | 0,28 % | — |
Domande frequenti
Cos'è la variazione congiunturale del PIL?
La variazione congiunturale confronta il PIL di un trimestre con quello immediatamente precedente, su dati destagionalizzati e corretti per gli effetti di calendario: è la lettura più tempestiva della dinamica economica di breve periodo.
Cos'è la variazione tendenziale del PIL?
La variazione tendenziale confronta il PIL di un trimestre con lo stesso trimestre dell'anno precedente: per costruzione assorbe la stagionalità e offre una lettura più stabile della traiettoria di crescita su base annua.
Cosa vuol dire che l'Italia è in recessione tecnica?
La definizione tecnica di recessione più citata da istituzioni e mercati è di due trimestri consecutivi di variazione congiunturale negativa. È una convenzione statistica, non una legge: si basa solo sulla congiunturale, non sulla tendenziale.
Perché questa pagina ha due grafici separati invece di uno solo?
Congiunturale e tendenziale non sono confrontabili sullo stesso asse temporale: la prima guarda al trimestre precedente, la seconda allo stesso trimestre dell'anno prima. Sovrapporle in un solo grafico produrrebbe due linee che sembrano in fase senza esserlo davvero — un errore di lettura, non un'economia di spazio.